Wybielanie zębów leczonych endodontycznie
         (walking bleach technique=technika stopniowego wybielania)




Schemat postępowania:


1. Przedstawić plan leczenia pacjentowi

  • wyników wybielania nie można przewidzieć
  • nie ma gwarancji pozytywnego wyniku leczenia
  • wybielanie będzie trwało 2-4 aplikacji co 3-4 dni
  • istnieje możliwość złamania korony zęba
  • istnieje ryzyko resorpcji przyszyjkowej
  • wybielony ząb może ponownie zmienić barwę na ciemniejszą

    2. Wykonać zdjęcie rtg i ocenić potrzebę leczenia kanałowego (prawidłowe leczenie kanałowe jest podstawą wybielania)

    3. Usunąć próchnicę, wymienić nieszczelne wypełnienia, usunąć złogi i wyleczyć przyzębie
  • szczególnie ważne jest szczelne wypełnienie w okolicy przydziąsłowej (brak szczelności może prowadzić do resorpcji przyszyjkowej)
  • wypełnienia ostateczne będą wykonywane po zakończonym wybielaniu ponieważ nie znamy koloru ostatecznego zęba
  • często usunięcie próchnicy, wymiana wypełnień i usunięcie złogów wystarcza by ząb odzyskał prawidłowy kolor
  • usunięcie wypełnień pozwala określić czy ściany zęba są dostatecznie silne by wytrzymać zabieg

    4. Prawidłowo opracować komorę (zostawienie resztek miazgi w zachyłkach komory prowadzi do przebarwień); opracować i wypełnić kanał korzeniowy

    5. Odczekać 1 tydzień po wypełnieniu kanału
  • uszczelniacze oparte na żywicach nie zwiążą w obecności tlenu uwalnianego ze środka wybielającego

    6. Określić stopień przebarwienia, kolor przed wybielaniem (dobrać kolor na podstawie kolornika), wykonać zdjęcia fotograficzne

    7. Odświeżyć powierzchnię zębiny
  • usunąć różyczką powierzchowną warstwę zębiny
  • wytrawianie 37% kwasem fosforowym= usuwanie warstwy mazistej nie daje lepszego rezultatu wybielania a może spowodować penetrację wybielacza do ozębnej

    8. Usunąć wypełnienie kanałowe 2 mm poniżej połączenia szkliwno-cementowego i wypełnić dokoronową część kanału
    /samo wypełnienie kanałowe nie stanowi bariery dla wybielacza/
  • wypełnienie musi być szczelne więc poleca się kompozyty, glassjonomer, kompomery
  • wybrać bardzo jasnym kolor XL, A1
  • wypełnienie powinno sięgać poziomu połączenia szkliwno-cementowego
  • wypełnienie powinno być położone głębiej na przedsionkowej a mniej głeboko na stycznych (sonda periodontologiczna)

    9. Wytrawić szkliwo przed założeniem nadboranu i założyć system wiążący

    10. Zmieszać nadboran sodu (czterouwodniony) z solą fizjologiczną w stosunku 2:1
  • w przypadku ciężkich przebarwień stosować nadboran z wodą utlenioną
  • konsystencja materiału = mokry piasek

    11. Założyć materiał wybielający
  • można użyć pistoletu do amalgamatu
  • skondensować materiał w komorze suchą watką

    12. Watkę zamoczoną w bondzie umieścić w komorze i spolimeryzować
  • ułatwia to założenie wypełnienia (ciężko założyć kompozyt na nadboran z wodą)

    13. Założyć wypełnienie tymczasowe z kompozytu lub kompomeru
  • sprawdzić okluzję by pacjent nie połamał zęba

    14. Zmieniać środek wybielający
  • nadboran z wodą – można zmieniać co tydzień (ale jego aktywne działanie trwa 3-4 dni)
  • nadboran z wodą utlenioną – zmieniać co 3-4 dni
  • nadboran z perhydrolem – zmieniać co 1-2 dni

    15. Pacjent musi
  • kontrolować kolor by nie doprowadzić do nadmiernego wybielenia
  • uważać by nie złamać korony zęba
  • w razie utraty wypełnienia tymczasowego szybko zgłosić się do gabinetu (brak wypełnienia zamykającego komorę może doprowadzić do przebarwienia zębiny barwnikami pochodzącymi z jedzenia)

    16. Odczekać 2 tygodnie po wybielaniu
  • w tym czasie w miejsce nadboranu wypełnienie Ca(OH)2 (jego obecność nie wpływa ujemnie na adhezję a ma uspokoić szykującą się do resorpcji ozębną)
  • adhezja kompozytu do szkliwa i zębiny natychmiast po wybielaniu jest zmniejszona (tlen hamuje polimeryzaję kompozytu)
  • adhezja glassjonomeru do wybielonego szkliwa i zębiny jest zmniejszona

    17. Wypełnienia kompozytowe
  • przemyć ubytek katalazą lub podchlorynem sodu by związać wolny tlen
  • zrobić zukośnienie szkliwa by zwiększyć powierzchnię bo mniejsza adhezja
  • wybierz zębinowe jaśniejsze jeżeli jest jeszcze potrzeba rozjaśnienia zęba

    18. Wykonać fotografię po zakończeniu wybielania19. wykonać zdjęcie rtg w ciągu roku od wybielania
  • brak badań mogących jednoznacznie stwierdzić kiedy i jak często robić kontrolne rtg


    Dlaczego nadboran sodu z solą fizjologiczną?
  • Było już kilka prac opisujących efektywność wybielania z użyciem nadboranu z wodą, nadboranu z 3%H2O2, nadboranu z 30%H2O2 Rotstein et al. (1991, 1993) and Weiger et al. (1994), które dowiodły że nie ma różnicy jednak nadboran z wodą wybiela wolniej i konieczne jest więcej wizyt.
  • 30% H2O2 ma pH= 2-3 to mówi samo za siebie. W stosunku 2:1 (nadboran:3%H2O2) ph jest zasadowe. Lecz gdy do tej mieszaniny dodamy jeszcze trochę H2O2 to zrobi się kwaśna. Najwyższe ph (najbardziej zasadowe) jest gdy sie zmiesza nadboran z wodą. Jaki jest z tego zysk? Efektywność wybielająca zbuforowanego zasadowego H2O2 jest znacząco większa niż kwaśnego H2O2.
  • 30% H2O2 w połączeniu z temperaturą redukuje mikrotwardość (mikrohardness) szkliwa i zębiny.
  • 30% H2O2 z nadboranem powoduje utratę wapnia z apatytów ------woda+nadboran nie daje tego efektu
  • Im więcej jest w mieszaninie 30% H2O2 tym większa utrata wapnia
  • W kolejnym badaniu 30% H2O2 z nadboranem lub sam 30% H2O2 jest bardziej toksyczny dla ozębnej niż woda+nadboran
  • Po 30% H2O2 przepuszczalność zębiny dla Streptococcusa faecalis była większa niż po mieszance woda+nadboran
  • Badania wykazały, że trzy aplikacje nadboranu sodu z wodą dają taki sam efekt jak jednorazowe zastosowanie 30% H2O2 z nadboranem


    Jakimi innymi związkami można wybielać? (w kolejności od najmniej polecanych do )


    1. (metoda termokatalityczna) 30% H2O2 + energia (ciepło lub światło) ----> (wbt) 30% H2O2 duże ryzyko resorpcji (szczególnie gdy jest nieszczelne wypełnienie przy szyjce, ząb po urazie, komora przemyta 5% podchlorynem lub wytrawiona kwasem ortofosforowym, u młodego pacjenta)
    2. (wbt=walking bleach technique) 30%H2O2
    3. (wbt) nadtlenek mocznika (np. Endoperox (Septodont), Opalescence (Ultradent), Rembrant Lighten (Denmat), Platinum (Cogate))
    4. (wbt) 30%H2O2 + nadboran sodu (Hi Lite (Shofu)) -godne zauważenia jest to, że sam 30% H2O2 jest bardziej szkodliwy niż w połączeniu z nadboranem
    5. (wbt) 3% H2O2 + nadboran sodu
    6. (wbt) woda + nadboran sodu -najbezpieczniejsza metoda

    Jaki nadboran kupić?


    "Stary" nadboran: NaBO3n(H2O)
    gdzie n=1: monohydrate, n=3: trihydrate, n=4: tetrahydrate

    "Nowy" nadboran (cykliczny) 2(NaBO2(OH)2)n(H2O)
    gdzie n=0: monohydrate, n=4: trihydrate, n=6: tetrahydrate

    Zdjęcie 1A – przed zabiegiem wybielania

    Zdjęcie 1B – po zabiegu wybielania

    autor:
    lek. dent. Roman Bąkowicz
    baromanendo@o2.pl

    foto:
    lek. dent. Jerzy Zbożeń
    zbozen@endodoncja.pl

    [powrót]




  • Aktualności  |  Z życia PTE  |  Listy dyskusyjne  | Sprawozdania  |  Zdjęcia RTG  |  Katalog stron  |  Adresy praktyk  |  Statut PTE  |  Kontakt  |  Linki

    Wszystkie materiały zamieszczone w serwisie stanowią wyłączną własność autorów i nie mogą być publikowane w formie drukowanej lub elektronicznej bez ich zgody.