Współczesna endodoncja, będąc dziedziną wymagającą użycia dużej ilości instrumentarium stawia przed zespołem stomatologicznym trudne zadanie opanowania różnorodnych procedur endodontyczych i odpowiedniej organizacji stanowiska pracy. Z perspektywy ergonomii wydaje się być zatem jedną z bardziej wymagających dziedzin stomatologii.

Celem wykładu było przedstawienie własnych doświadczeń związanych z reorganizacją ogólnej praktyki stomatologicznej na specjalistyczną ukierunkowaną na endodoncję, podkreślenie roli asystentek w takim zespole stomatologicznym oraz przedstawienie sposobu tworzenia poszczególnych procedur na wybranych przykładach.

Wykład rozpoczął się przedstawieniem sposobu planowania stanowiska pracy i rozmieszczenia poszczególnych urządzeń, który ułatwia bezpośredni dostęp w czasie zabiegu. Zwrócono szczególną uwagę na umieszczenie aparatu rtg przy fotelu dentystycznym umożliwiając diagnosykę śródzabiegową. Następnie omówiono zadania asystentek w gabinecie stomatologicznym, w szczególności ich zadania podczas bezpośredniego asystowania w trakcie leczenia endodontycznego prowadzonego z wykorzystaniem mikroskopu zabiegowego. Pierwsza część wykładu zakończyła się jednoznacznym stwierdzeniem, że ergonomiczna i płynna praca z wykorzystaniem mikroskopu bez sprawnej asysty jest niemożliwa.

W dalszej kolejności przedstawiono poszczególne procedury endodontyczne w kontekście ergonomii pracy. Po zaprezentowaniu przykładowych form komunikacji pomiędzy lekarzem i asystentkami wyświetlono krótkie filmy pokazujące podstawowe czynności tj oczyszczenie pola zabiegowego, lusterka, czy transfer instrumentów (jedno- i oburęczny). Nie mogło zabraknąć części dotyczącej izolacji pola zabiegowego za pomocą koferdamu, która stanowiąc standard postępowania posiada zarazem wiele zalet z punktu widzenia ergonomii. Kolejnym poruszonym tematem było opracowanie kanałów korzeniowych. Zwrócono uwagę słuchaczy na potrzebę wdrożenia systemu segregacji i organizacji drobnego instrumentarium w postaci np. kilku identycznych endoboksów, pozwalając na ustalenie jednolitego schematu postępowania znacznie ułatwiającego pracę asystentkom. Innym przedstawionym pomysłem skracającym czas zabiegu było równoczesne wykorzystanie dwóch mikrosilników/końcówek zwalniających. Podczas gdy lekarz pracuje jedną końcówką, asystentka mocuje kolejny pilnik na drugą. Takie postępownie pozwala skrócić tę fazę leczenia co najmniej o połowę. Praca pilnikami ręcznymi stanowi dość kłopotliwą z perspektywy ergonamicznej część udrażniania i opracowania kanałów korzeniowych. Omówiono sposoby trzymania instrumentów ręcznych podczas pracy w poszczególnych kwadrantach oraz różnice w precyzji zabiegu w zależności od uchwytu. Jako alternatywę, którą można zastosować w wybranych przypadkach, pokazano końcówki do pracy pilnikami ręcznymi wykonujące ruchy “półobrotowe” w zakresie 60-90o. Kolejno przedstawiono problematykę pomiaru dlugości roboczej za pomocą elektronicznych lokalizatorów wierzchołkowych i radiowizjografii. Po zaprezentowaniu protokołu irygacji i suszenia kanałów korzeniowych wskazano na niedogodności związane z obsługą urządzeń do wypełniania kanałow korzeniowych metodą kondensaji pionowej na ciepło.

Wykład zakończyło przedstawienie opinii pacjenta odnośnie jego subiektywnych doznań związanych ze stosowaniem koferdamu, pracą na leżąco, pracy zespołowej (6 rąk).

stanowisko z góry

uchwyt Obtura

transfer instrumentów

transfer instrumentów

transfer instrumentów